Orijentalni ples - ples duše i tela

Ples koji obično nazivamo „orijentalnim“ ili „trbušnim“ plesom, u svojoj je današnjoj formi nastao početkom 20. veka u kabareima i pozorištima velikih gradova u severnoj Africi i na Levantu. Muzičari, igrači i impresariji kombinovali su svoje tradicionalne folklorne i profesionalne igre sa izvesnim zapadnim uticajima, kao što su na primer način scenskog izvođenja i kostimi. Na taj način su ovaj ples učinili privlačnim i lokalnoj publici i evropskim turistima. Naziv „orijentalni“ trebalo je da ga odvoji kako od pojedinih lokalnih igara, tako i od evropskih plesova.

Međutim, osnova orijentalnog plesa zapravo je široko rasprostranjena vrsta narodnog, društvenog plesa iz krajeva jugozapadne Azije i severne Afrike. Stari i mladi, žene i muškarci – svi učestvuju u ovom izrazu i slavljenju života. Na sveprisutnost ovog plesa ukazuje i činjenica da se, i pored toga što postoje lokalne varijante i nazivi, često označava samo kao „ples“ (arapski: رقص – raks), bez potrebe za daljim određenjem. Ovaj ples je na Bliskom istoku pre svega zabava za porodična okupljanja.

Sličan društveni ples postoji i na Balkanu. Međutim, njegov naziv, „čoček“, upućuje na to da je u naše krajeve stigao preko profesionalnih igrača pod istim imenom.

Danas, orijentalni ples doživljava procvat širom sveta. Održavaju se brojni festivali, radionice i seminari, koji privlače mnogobrojnu publiku. U Americi, 120 godina nakon što je prvi put izveden pred širokom publikom, orijentalni ples polako postaje deo „mejnstrim“ kulture. I Evropa ponovo otkriva ovaj ples, ovog puta pre svega kao vid sportske rekreacije, a u tom vidu postao je omiljen i na Dalekom istoku.

(Enisa Imamović: Umetnost orijentalnog plesa, Beograd 2010, str. 5-6)

Ukratko se može reći da je orijentalni ples društveni i scenski, solo improvizativni ples tradicionalno prisutan u delovima Mediterana i centralne Azije, koji lirski interpretira muziku, a kojem tehničku osnovu daju prefinjeni i složeni pokreti trupa i ruku, uz relativno suzdržane korake, skokove i okrete.

(Isto, str. 11)

Rekli su o orijentalnom plesu:

Orijentalni ples je umetnost i stoga podrazumeva tri faktora: teoriju, praksu i srce - bez koga nijedna vrsta umetnosti ne postaje živa.
Rozina Favzia Er-Ravi

Ples je kao sviranje bubnja, flaute, klavira, laute, kanuna ili bilo kog drugog muzičkog instrumenta. Plesačev instrument je telo.
Hosam Ramzi

Orijentalni ples je u mnogome suprotnost baleta, svog Zapadnog parnjaka. Suština baleta je u elevaciji, lakoći, prkošenju težini tela. Igračica Istočnog plesa sve se stabilnije uzemljuje, skoro ukopava, jedva da se kreće ... ali ipak prenosi onu vrstu neuhvatljivosti i gracioznosti koja se ne da jednostavno odrediti.
Edvard Said

Njihanje njenog tela,
u vremenskom kontinuumu,
bilo je klatno svakodnevnog života
Anvar Al-Gasani

Prva knjiga na našem jeziku na temu orijentalnog plesa izašla je iz štampe. Sadržaj: Šta je orijentalni ples, Istorijski pregled, Tehnika, Muzika, Način izvođenja, Rekviziti, Odeća za ples, Orijentalni ples u raznim aspektima života. Za informacije pogledajte
umetnost-orijentalnog-plesa.info

"Svadba u Bagdadu", razglednica sa početka 20. veka